Πέμπτη, 28 Νοεμβρίου 2013

Σκέψεις και συμπεράσματα για τις ελλείψεις προσωπικού στο ΕΚΠΑ βάσει των εκθέσεων αξιολόγησης του ιδρύματος


Του Κωνσταντίνου Μπουρλετίδη

Συντονιστή ΜΟΔΙΠ ΕΚΠΑ
Εισήγηση στην Ημερίδα της Μονάδας Διασφάλισης Ποιότητας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

       ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ξεκίνησε την εκπόνηση μελετών και εκθέσεων που αναδεικνύουν προβλήματα των τμημάτων και των υπηρεσιών του ιδρύματος, όπως αυτά αποτυπώνονται στις εκθέσεις εσωτερικής αξιολόγησης και τα πορίσματα των εξωτερικών αξιολογητών.
Την επεξεργασία και παρουσίαση των στοιχείων, την αποτύπωση των προβλημάτων, τη διατύπωση προτάσεων για βελτίωση αναλαμβάνουν τα στελέχη της Μονάδας Διασφάλισης Ποιότητας του ΕΚΠΑ, έχοντας μελετήσει πάνω από 10.000 σελίδες υλικού εκθέσεων των τμημάτων αλλά και στοιχεία και μελέτες που αφορούν καλές πρακτικές σε άλλα Πανεπιστήμια εντός και εκτός Ελλάδος
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αναδείχτηκαν μέσα από το διαδικασία της αυτοαξιολόγησης είναι η έλλειψη προσωπικού για την αποτελεσματική υλοποίηση του διδακτικού, ερευνητικού και διοικητικού έργου που επιτελείται στο Πανεπιστήμιο
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης  μελέτης παρουσιάζονται αυτούσια ανά τμήμα τα ευρήματα για την έλλειψη προσωπικού (διοικητικού, τεχνικού, διδακτικού), όπως αυτά έχουν αποτυπωθεί στις εκθέσεις εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης την περίοδο 2008-2012. Παρά το διαφορετικό επιστημονικό αντικείμενο, την υλοποίηση ή όχι εργαστηριακών και τεχνικών μαθημάτων, το διαφορετικό είδος έρευνας (θεωρητική, εργαστηριακή) κοινός τόπος φαίνεται να είναι η έλλειψη επαρκούς διοικητικού και τεχνικού προσωπικού για την υλοποίηση του έργου των τμημάτων.
2.      ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ
Οι ελλείψεις διοικητικού και τεχνικού προσωπικού που παρατηρείται στα τμήματα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών οδηγεί στην αδυναμία παροχής υψηλής ποιότητας υπηρεσιών σε ορισμένες υπηρεσίες και τομείς. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα καταγράφεται και από τους εξωτερικούς επιθεωρητές ότι ο ηρωισμός και η υπερπροσπάθεια του υπάρχοντος προσωπικού καλύπτει σε ένα βαθμό τα κενά. Σε κάποιες περιπτώσεις η απομάκρυνση έστω και για λίγες μέρες ενός υπαλλήλου θα μπορούσε να διαταράξει την ομαλή παροχή υπηρεσιών προς τους επωφελούμενους.
Οι εξωτερικοί αξιολογητές εντοπίζουν ότι αυξάνεται δυσανάλογα ο αριθμός των εισερχόμενων φοιτητών στα τμήματα σε σχέση με τις πραγματικές δυνατότητες εξυπηρέτησης. Εντοπίζεται στις εκθέσεις και επιβεβαιώνεται από τις διαπιστώσεις των εξωτερικών αξιολογητών, η μη συμβολή των τμημάτων στη διαμόρφωση των εισακτέων τους κάθε χρόνο. Τα Τμήματα δεν έχουν καμία δικαιοδοσία στη διαδικασία επιλογής των φοιτητών τους, ούτε στον αριθμό των εισαχθέντων φοιτητών. Θεωρητικά, υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός νέων φοιτητών που εισάγονται κάθε χρόνο, και στον αριθμό αυτό βασίζεται ο προϋπολογισμός του εκάστοτε Τμήματος. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός υπερδιπλασιάζεται λίγους μήνες αργότερα, όταν φοιτητές από περιφερειακά Πανεπιστήμια, συνήθως με πολύ χαμηλότερα ακαδημαϊκά προσόντα, μεταφέρονται στην Αθήνα, εκμεταλλευόμενοι την ισχύουσα νομοθεσία. Το Υπουργείο Παιδείας αποφασίζει μάλλον αυθαίρετα και όχι στη βάση των πραγματικών δυνατοτήτων, σε επίπεδο υποδομής, των τμημάτων επιβαρύνοντας δυσανάλογα το διοικητικό, διδακτικό και τεχνικό έργο. (ειδικά σε αυτά που υπάρχουν εργαστήρια και ασκήσεις στο ύπαιθρο).
Στις περισσότερες γραμματείες ένας μονοψήφιος αριθμός υπαλλήλων θα πρέπει να εξυπηρετήσει μερικές χιλιάδες φοιτητών. Οι ίδιοι υπάλληλοι θα πρέπει να συμβάλλουν στην υλοποίηση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων που θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο ΕΚΠΑ δεν έχουν ακόμα μηχανογραφηθεί με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται περισσότερο το έργο των διοικητικών υπαλλήλων.

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2013

«Το άνισο της ίσης μεταχείρισης των άνισων»

"Δεν υπάρχει τίποτε πιο άνισο από την ίση μεταχείριση των άνισων, έγραψε ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Αριστοτέλης, και ειλικρινά νοιώθω ότι είναι επίκαιρος όσο ποτέ..  Γιατί πραγματικά λίγες ώρες πριν την ανακοίνωση των πινάκων διαθεσιμότητας, οι οποίοι θα κρίνουν εν πολλοίς την δουλειά και τη ζωή εμού και πολλών συναδέλφων στο Πανεπιστήμιο,  είμαι αναγκασμένος να τοποθετηθώ απέναντι στη μεγαλύτερη αδικία που έχει προκύψει απέναντι στους εργαζόμενους στα Πανεπιστήμια.. Και αυτή η αδικία δεν είναι άλλη από τη χρήση της «οριζόντιας» αξιολόγησης του ανθρώπινου δυναμικού πασπαλισμένης με την προσπάθεια να των γνωστών κύκλων να διασώσουν τους ανθρώπους που βόλεψαν τόσα χρόνια..

Επειδή θα με ρωτήσετε τι εννοώ με την αναφορά στους γνωστούς κύκλους, προφανώς και αναφέρομαι στην ελληνική πολιτική σκηνή η οποία αφού έχει φροντίσει να παραγράψει πάσης φύσεως αμαρτίες του παρελθόντος ειδικά στο θέμα των διορισμών στο δημόσιο, επιδιώκει να διορθώσει τα «κακώς κείμενα» προπαγανδίζοντας αξιοκρατία, ισονομία για κάθε μέλος της κοινωνίας (τούδε και στο εξής). Τι σημαίνει, όμως, ισονομία όταν οι πολίτες κατατάσσονται πλέον σε «διαφορετικές ταχύτητες»; Πόσο δίκαιο είναι να αντιμετωπίζονται ως  ίσοι με εμάς αυτοί που προκάλεσαν τις δυσλειτουργίες στο δημόσιο, πρόλαβαν να «βολευτούν» και να «βολέψουν» και πλέον απαιτούν με άδικες μεθόδους να μεταρρυθμίσουν το δημόσιο?

Επικεντρώνομαι στο θέμα της άδικης – οριζόντιας αξιολόγησης που είδαμε να εφαρμόζεται περίτρανα στα Πανεπιστήμια. Έχει αποδειχθεί περίτρανα ότι ο προσδιορισμός των πλεονασμάτων ήταν αυθαίρετος, με πλήρη καταστρατήγηση των διεθνών προτύπων. Επίσης δεν υπήρξε τεκμηρίωση για την εξαίρεση συγκεκριμένων κατηγοριών προσωπικού ή και συγκεκριμένων Πανεπιστημίων αφήνοντας υπόνοιες για τους λόγους για τους οποίους εξαιρέθηκαν.
Τελικά η αξιολόγηση του προσωπικού στηρίχθηκε σε μια ομάδα τυπικών κριτηρίων που δεν συνδέονται με το έργο που παρέχει ο καθένας ξεχωριστά, με τις ιδιαιτερότητες της δουλειάς που προσφέρει, τα επιτεύγματα του και ενδεχομένως και τις τιμητικές διακρίσεις που μπορεί να έχει λάβει..