Κυριακή, 27 Απριλίου 2014

Η στρατηγική καινοτομίας βασισμένη σε τέσσερις άξονες και πραγματικά παραδείγματα

Τα κύρια χαρακτηριστικά  μιας στρατηγικής με άξονα την καινοτομία αναφέρονται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

1ος  Άξονας: η προσαρμογή σε ένα μεταβαλλόμενο ανταγωνιστικό περιβάλλον
Μέσα στο έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον, απαιτείται προσαρμογή  της καινοτομική στρατηγική της επιχείρησης στις απαιτήσεις της αγοράς. Για την επιτυχία του στόχου αυτού, απαιτούνται γνώσεις και εμπειρίες οι οποίες ξεφεύγουν από τα παραδοσιακά πρότυπα της διοίκησης. Συγκεκριμένα η προσαρμογή σε ένα μεταβαλλόμενο ανταγωνιστικό περιβάλλον προϋποθέτει:
1.    Συνεχή έλεγχο των πωλήσεων, τόσο των προϊόντων της επιχείρησης, όσο και των άμεσων ανταγωνιστών. Με αυτό τον τρόπο, δύναται ο εντοπισμός της θέσης της επιχείρησης στην αγορά, η δυναμική της εμπορικής της πολιτικής, καθώς και το μέγεθος της εμπορικής επιτυχίας προηγούμενων καινοτομικών δραστηριοτήτων της.
2.    Παρατήρηση σχετικά με το ποια από τα προϊόντα της επιχείρησης προτιμούνται περισσότερο και γιατί. Μια τέτοια μελέτη μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό των επιτυχημένων προϊόντων της επιχείρησης και στην απόφαση είτε για μεγαλύτερη εξειδίκευση είτε για επαναπροσδιορισμό των εμπορικών στόχων.
3.    Συνεχή ποιοτικό έλεγχο του προϊόντος, έτσι ώστε να προβλεφθούν πιθανές ατέλειες ή να ανακαλυφθούν άλλες χρήσεις του. Στόχος της συγκεκριμένης δραστηριότητας είναι η διατήρηση της εικόνας της επιχείρησης στην αγορά, καθώς και η επέκτασή της μέσω της πολλαπλής αξιοποίησης των προϊόντων που παράγει.
4.    Ενημέρωση σχετικά με τις νέες επιστημονικές ανακαλύψεις και την υλοποίηση τεχνολογιών οι οποίες, είτε μπορούν να υιοθετηθούν από την επιχείρηση, είτε να βελτιωθούν και αξιοποιηθούν παραλλαγές τους μέσα από την κατοχύρωση πνευματικών δικαιωμάτων.  
5.    Συνεχής επαγρύπνηση για την διατήρηση των κεκτημένων επιτευγμάτων της επιχείρησης από πιθανές υποκλοπές τεχνογνωσίας και επιτυχούς απομίμησης των παραγόμενων προϊόντων.
6.    Συνεργασίες με άλλες επιχειρήσεις και τρίτους φορείς, όποτε κρίνεται απαραίτητο, για την βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης του συνόλου της επιχείρησης. Μια τέτοια κίνηση μπορεί να λειτουργήσει και αμυντικά, ως μια προσπάθεια συλλογικής αντιμετώπισης του ανταγωνισμού από την εισαγωγή νέων επιχειρήσεων στον κλάδο.
7.    Ικανότητα στον έγκαιρο εντοπισμό και επίλυση των προβλημάτων στην παραγωγική διαδικασία. Η συγκεκριμένη διαδικασία, παρέχει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα στην επιχείρηση, καθώς παρέχει την δυνατότητα για άμεση επιλογή της ορθής πολιτικής αλλά και γρήγορης επέκτασής της στην αγορά (επιθετική εμπορική πολιτική).  
  2ος  Άξονας: η δημιουργία ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων μέσω της διάταξης των πόρων για την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών,
Παράδειγμα: Δημιουργία Ανταγωνιστικών Πλεονεκτημάτων μέσω αναδιάταξης πόρων
Οι μεγάλες εταιρείες του περασμένου αιώνα για κατασκευή ατμομηχανών αλλά και γενικότερα τροχαίου σιδηροδρομικού υλικού (βαγόνια, κ.λπ.), χρησιμοποιούσαν τον μπρούτζο για πολλά χρόνια ως υλικό για τα πόμολα των βαγονιών, τις ταμπέλες των τρένων, τις κλίμακες των οργάνων, κ.λπ.. Το 1909 όπου ο Λίο Μπάκελαντ κατασκεύασε τον βακελίτη, την πρώτη πλαστική ύλη, πολύ λίγοι συνειδητοποίησαν τη δύναμη και τις ικανότητες του νέου υλικού. Η εφεύρεση του πλαστικού εγκαινίασε μια νέα εποχή, που άλλαξε την καθημερινή ζωή αλλά και τη βιομηχανία. Τα πλαστικά χρησιμοποιήθηκαν γρήγορα σε μεγάλο πεδίο εφαρμογών, χάρη στις δυνατότητες τους: ελαστικότητα, σκληρότητα, αντοχή. Σήμερα οι εταιρείες κατασκευής σύγχρονων τρένων έχουν αντικαταστήσει το μπρούτζο με πλαστικό. Η χρησιμοποίηση αυτή των νέων υλικών έδωσε τη δυνατότητα στις εταιρείες αυτές να αυξήσουν σημαντικά τα κέρδη τους χρησιμοποιώντας φθηνότερο υλικό
           

Πέμπτη, 17 Απριλίου 2014

Παράμετροι Καινοτομικής Επίδοσης των Σύγχρονων Επιχειρήσεων

Η καινοτομική επίδοση μιας επιχείρησης αποτυπώνει τη σχέση που έχει αναπτύξει με την καινοτομία σε μια συγκεκριμένη περίοδο δράσης και αναφοράς. Η σχέση αυτή αξιολογείται και αποτιμάται από την ανάπτυξη, εισαγωγή,  χρήση και το αποτέλεσμα των καινοτομιών από την επιχείρηση τη συγκεκριμένη περίοδο.

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για να κατανοήσουμε το πώς εδραιώνεται η καινοτομία σε ένα συγκεκριμένο οργανισμό , τι είδους καινοτομία παράγεται και βέβαια το πλαίσιο πάνω στο οποίο μπορεί να στηριχτούμε για να αποφανθούμε εάν μια επιχείρηση είναι καινοτόμος ή όχι.

Η Εισαγωγή Καινοτομίας: Μία παράμετρος σημαντική στον χαρακτηρισμό μιας επιχείρησης ως καινοτομικής είναι η εισαγωγή καινοτομιών σε όλες τις επιχειρησιακές και επιχειρηματικές λειτουργίες.  Η εισαγωγή αυτή αναφέρεται σε όλες τις μορφές καινοτομιών (καινοτομία προϊόντων και υπηρεσιών, καινοτομία διαδικασιών, οργανωτική καινοτομία και εμπορική καινοτομία). Αυτό που εξετάζεται στη συγκεκριμένη παράμετρο είναι το αν η επιχείρηση εισάγει καινοτομίες ανεξαρτήτως από το αν τις παράγει η ίδια ή τις προμηθεύεται από τρίτους που τις έχουν αναπτύξει και τις διαθέτουν σε ευρεία κλίμακα (π.χ μια καινοτόμος εφαρμογή e-commerce). Υπό αυτό το πρίσμα μια επιχείρηση μπορεί να χαρακτηριστεί καινοτομική ακόμη και αν δεν διαθέτει δικό της τμήμα έρευνας και ανάπτυξης.

Η Ανάπτυξη Καινοτομίας: Η επιχείρηση παράγει η ίδια καινοτομίες. Επενδύει ένα τμήμα του κύκλου εργασιών της σε δραστηριότητες R&D (στα ελληνικά ΕΤΑ – Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης), παρακινεί και ενθαρρύνει τα στελέχη της να διατυπώνουν νέες ιδέες, αλληλεπιδρά με πελάτες και προμηθευτές για την ανάπτυξη καινοτομιών. Επίσης έχει συγκεκριμένο σύστημα και μηχανισμό για την ανάπτυξη καινοτομιών και παρακολουθεί την πορεία υλοποίησης τους.

Η Χρήση Καινοτομιών: Το γεγονός ότι μια επιχείρηση επενδύει σε δραστηριότητες ΕΤΑ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι καινοτόμος. Πολλές φορές επενδύονται πόροι σε έρευνα που δεν καταλήγει σε απτά αποτελέσματα, ή παράγονται αποτελέσματα καινοτομίας τα οποία τελικώς δεν εισάγονται σε ευρεία κλίμακα ή τελικά δεν χρησιμοποιούνται και μένουν στο «συρτάρι».
 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα στην περίπτωση καινοτομιών οργάνωσης όπως η εισαγωγή Ολοκληρωμένου Συστήματος Παρακολούθησης Δραστηριοτήτων (Integrated Monitoring System) & CRM ή η Εισαγωγή Συστημάτων Διοίκησης & Βελτίωσης (Management Systems). Πρόκειται για καινοτομίες που εισάγονται με ενθουσιασμό αλλά παρατηρείται σε κάποιες περιπτώσεις ότι σταδιακά εγκαταλείπονται γιατί θεωρούνται μη χρηστικές , προσθέτουν χρόνο και αρκετή γραφειοκρατία και σε συνδυασμό με μια έλλειψη κουλτούρας αλλαγή που μπορεί να διακατέχει τον οργανισμό, τελικά εγκαταλείπονται.


Το Αποτέλεσμα των Καινοτομιών:  Πόσες καινοτομίες παράγονται τελικά στην επιχείρηση; Τι εξοικονόμηση πόρων επιτυγχάνεται ως ποσοστό ή  ως ποσό από την εισαγωγή καινοτομιών διαδικασίας στις επιχειρησιακές λειτουργίες; Ποια είναι τα άυλα οφέλη από την εμπέδωση ενός κλίματος open innovation μεταξύ στελεχών, πελατών, προμηθευτών στην επιχείρηση; Υπάρχουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας ως κατοχύρωση της ερευνητικής δραστηριότητας της επιχείρησης που αποτελούν στοιχεία του ενεργητικού της επιχείρησης παράγοντας έσοδα;

Πέμπτη, 10 Απριλίου 2014

Ο επιχειρηματίας "γεννιέται" ή "γίνεται" ?

Στην επιστημονική βιβλιογραφία έχουν αναπτυχθεί απόψεις που επικεντρώνονται στο ότι οι άνθρωποι που δημιουργούν επιχειρήσεις γεννιούνται με  συγκεκριμένα προσωπικά χαρακτηριστικά που δεν διαθέτουν οι υπόλοιποι άνθρωποι. (McClelland 1961, Rotter 1966, Gray 1998). Εντοπίζονται πέντε βασικά γνωρίσματα: Η ανάγκη για την επίτευξη υψηλών στόχων, η ικανότητα αυτοελέγχου, η δημιουργικότητα, το αίσθημα της ανεξαρτησίας και η τάση για ανάληψη κινδύνων. Έτσι η κλίση προς την Επιχειρηματικότητα είναι πιθανό να εντοπίζεται σε ανθρώπους που θέλουν να επιτύχουν υψηλούς στόχους, που πιστεύουν ότι ελέγχουν το πεπρωμένο τους, που προτιμούν να είναι ανεξάρτητοι και υπεύθυνοι για τις πράξεις τους, που νιώθουν ότι μπορούν να δημιουργήσουν και να ανταποκριθούν στις καινοτόμες προκλήσεις και που έχουν εμπιστοσύνη στη διαχείριση του κινδύνου.

Η προσπάθεια να αποδειχθεί ότι ο επιχειρηματίας γεννιέται με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά φαίνεται ότι έχει ξεπεραστεί. Παρ’ όλο που κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά ερμηνεύουν ένα μέρος της επιχειρηματικής συμπεριφοράς, οι θεωρητικές αρχές, στις οποίες βασίζονται είναι ιδιαίτερα προβληματικές. Η κυριαρχία των θεωριών αυτών κλονίστηκε και από προσπάθειες που έγιναν να ελεγχθεί σε πρακτικό επίπεδο η ισχύς τους: Τα τεστ που είχαν εκπονηθεί δοκιμάστηκαν σε αληθινούς επιχειρηματίες, χωρίς όμως να έχουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, ειδικά σε χώρες εκτός των ΗΠΑ. 

Οι βασικές κριτικές, επικεντρώνουν κυρίως στα εξής σημεία:
α) Η ανάγκη για επίτευξη υψηλών στόχων μπορεί να διακρίνει ανθρώπους από όλες τις μη επιχειρηματικές επαγγελματικές ομάδες (όπως π.χ. διευθυντές εταιρειών, δικηγόρους κ.λπ.).
β) Σε κοινωνίες, όπου η επιχειρηματικότητα δεν υποστηρίζεται και δεν προωθείται ιδιαίτερα, η επίτευξη και ειδικότερα η επίτευξη ενός υψηλού κοινωνικού επιπέδου (status), μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα από πολύ διαφορετικούς κώδικες συμπεριφοράς.
γ) Ο άνθρωπος δεν είναι μονοδιάστατο ον. Γι’ αυτόν το λόγο, δεν είναι δυνατή η ερμηνεία μίας πολύπλοκης συμπεριφοράς από την ύπαρξη ή την απουσία ενός χαρακτηριστικού γνωρίσματος (Chell, 1985).

δ) Eξαιτίας του πλήθους των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων που αποδόθηκαν στον επιχειρηματία «θα έπρεπε το ψυχολογικό του προφίλ να μοιάζει σε κάποιον υπεράνθρωπο, γεμάτο αντιθέσεις και με τόσο πολλά χαρακτηριστικά, που θα τον αναδείκνυαν έναν “άνθρωπο για τα πάντα”» (R. Gartner, 1985). 

Η επιθυμία, η «τάση» να ξεκινήσει κανείς τη δική του επιχείρηση, καθώς και η ανακάλυψη όλων των απαραίτητων ενεργειών για τη δημιουργία σας αποτελεί έναν αξιόπιστο δείκτη πρόβλεψης για το εάν τελικά θα τη δημιουργήσει ή όχι (Ajzen 1991). Σύμφωνα με το μοντέλο του επιχειρηματικού γεγονότος (Shapero & Sokol, 1982), η πρόθεση ενός ανθρώπου να ξεκινήσει μια δική του επιχείρηση αποτελεί συνάρτηση του κατά πόσο γοητευτική, επιθυμητή και εφικτή του φαίνεται η ιδέα της επιχειρηματικότητας.

Πολλοί εργαζόμενοι που απολύθηκαν κατά το παρελθόν εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, της συρρίκνωσης της παραγωγής (downsizing) μεγάλων επιχειρήσεων, εισήλθαν στην αυτοαπασχόληση ως ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων χωρίς ποτέ στο παρελθόν να έχουν σκεφθεί την πιθανότητα της επιχειρηματικότητας ως επαγγελματικής επιλογής, ούτε να σκέφτηκαν ποτέ αν γεννήθηκαν ή έγιναν επιχειρηματίες